Panama to miejsce, w którym spotykają się dwa oceany, dwa stulecia i dwie panoramy. Założona 15 sierpnia 1519 roku jako pierwsza stała osada europejska na pacyficznym wybrzeżu Ameryk, została spalona podczas najazdu Henry'ego Morgana w 1671 roku, odbudowana dwa lata później na skalistym półwyspie, a potem wymyślona na nowo raz jeszcze, gdy u jej progu otwarto Kanał Panamski. Dziś zrujnowana wieża katedry Starej Panamy, uliczki z balkonami Casco Viejo (Starego Miasta) i ściana szklanych wież nad zatoką dzieli zaledwie kilka kilometrów, a obok przesuwają się statki w drodze między Atlantykiem a Pacyfikiem.
To miasto, którego historii najlepiej słuchać, stojąc w jego środku – dlatego zwiedzamy je z audioprzewodnikami na własną rękę: każdy zabytek ma tu narrację, która wyjaśnia, na co patrzysz, czy będzie to piracki pożar, złoty ołtarz ukryty na widoku, czy wrota śluz, które zmieniły światowy handel. Zacznij od początku, na stanowisku archeologicznym Panamá Viejo, a potem podążaj za miastem tam, gdzie się przenosiło.
Place Casco Viejo
Stare Miasto wytyczone w 1673 roku to siatka małych placów, a każdy kryje inny rozdział. Sercem jest Plac Niepodległości, gdzie Katedra Metropolitalna Santa María la Antigua wznosi dwie wieże inkrustowane masą perłową nad miejscem, w którym Panama ogłosiła w 1903 roku oderwanie się od Kolumbii. Kilka kroków dalej Plaza Herrera zajmuje miejsce dawnej areny walk byków, a Plaza Simón Bolívar upamiętnia kongres z 1826 roku, który Wyzwoliciel zwołał tutaj, obok kościoła św. Franciszka z Asyżu. Teatr Narodowy, otwarty w 1908 roku z freskami Roberta Lewisa, dopełnia dzielnicę, którą UNESCO wpisało na listę światowego dziedzictwa w 2003 roku za mieszankę hiszpańskiego stylu kolonialnego, francuskiego i afroantylskiego.
Złote ołtarze i Płaski Łuk
Kościoły Casco Viejo niosą najlepsze legendy. W kościele św. Józefa barokowy Altar de Oro lśni złotem płatkowym; podobno ksiądz pomalował go na czarno, by ukryć go przed ludźmi Morgana, a później ołtarz przeniesiono do nowego miasta. Nieopodal pozbawiony dachu Convento de Santo Domingo osłania Arco Chato, płaski ceglany łuk, który przez stulecia stał bez podparcia i – jak mówią Panamczycy – pomógł przekonać budowniczych kanału, że przesmyk jest wolny od poważnych trzęsień ziemi. Trójkę dopełnia kościół Miłosierdzia, którego kamienną fasadę rozebrano w Panamá Viejo i odbudowano tutaj blok po bloku.
Nadmorskie mury: Plaza de Francia i Las Bóvedas
Na cyplu półwyspu Plaza de Francia oddaje hołd francuskim inżynierom, których próba budowy kanału zakończyła się fiaskiem w latach 80. XIX wieku – obelisk i marmurowe tablice pod dawnymi kolonialnymi wałami opowiadają tę historię. Wejdź na Paseo de Las Bóvedas, ścieżkę na szczycie sklepień, które niegdyś służyły za lochy, i przejdź obwieszonym kwiatami Paseo Esteban Huertas po klasyczny widok przez zatokę na drapacze chmur nowoczesnego miasta, z Mostem Ameryk na horyzoncie.
Kanał: od śluz Miraflores po groblę Amador
Żadna wizyta nie jest pełna bez samej drogi wodnej. W śluzach Miraflores statki są podnoszone lub opuszczane o około 16 metrów w dwóch etapach, a najbardziej ruchliwe przejścia przypadają na poranek i późne popołudnie. Muzeum Kanału Panamskiego, z powrotem na Placu Niepodległości, uzupełnia ludzką historię – od francuskiej klęski po przekazanie kanału w 1999 roku. Od śluz podążaj drogą do Mostu Ameryk i dalej na groblę Amador, przewiewną, obsadzoną palmami drogę usypaną ze skały wydobytej podczas budowy kanału, która łączy cztery małe wyspy i kończy się na wyspie Flamenco z jej mariną. W połowie drogi stoi Biomuseo, feeria kolorowych dachów Franka Gehry'ego ukończona w 2014 roku, opowiadająca, jak wypiętrzenie przesmyku trzy miliony lat temu przekształciło oceany i faunę planety.
Las deszczowy w mieście: wzgórze Ancón i Metropolitalny Park Przyrodniczy
Panama to jedna z niewielu stolic z prawdziwym lasem deszczowym w swoich granicach. Wzgórze Ancón, najwyższy naturalny punkt miasta, wieńczy ogromna flaga narodowa, a z góry rozciąga się jedna panorama obejmująca Casco Viejo, groblę i śluzy kanału; po drodze często można wypatrzyć leniwce i tukany. Kilka minut dalej Metropolitalny Park Przyrodniczy chroni ponad 230 hektarów suchego lasu tropikalnego z oznakowanymi szlakami, gdzie małpki titi i aguti zajmują się swoimi porannymi sprawami.
Cinta Costera i nowoczesne miasto
Między Starym Miastem a wieżami biegnie Cinta Costera, nadbrzeżny park na terenie odzyskanym z morza, ze ścieżkami rowerowymi, trawnikami Parque Urracá i targiem Mercado de Mariscos, gdzie stoiska na piętrze podają ceviche w papierowych kubkach w zasięgu wzroku łodzi rybackich. W głębi miasta deptak Avenida Central Peatonal to dawna ulica handlowa, głośna od muzyki i ulicznego jedzenia, a zielone kwartały El Cangrejo kryją najlepsze kawiarnie, bary z piwem rzemieślniczym i stacje metra ułatwiające poruszanie się.
Jak się poruszać
Linia 1 metra łączy dworzec autobusowy Albrook, El Cangrejo i dzielnicę bankową, a taksówki i aplikacje przewozowe są tanie na przejazdy do Miraflores, Amadoru i Panamá Viejo. Samo Stare Miasto najlepiej zwiedzać pieszo, w chłodniejszych godzinach wczesnego poranka lub po zachodzie słońca, gdy place się zapełniają, a morska bryza nadciąga znad wałów.