Lukka to toskańskie miasto, które zachowało swoje mury. Podczas gdy sąsiedzi burzyli fortyfikacje, by się rozrastać, Lukka pozostawiła wokół starego miasta pełny pierścień renesansowych wałów, a dziś czterokilometrowa pętla to obsadzony drzewami park, po którym mieszkańcy jeżdżą na rowerach, biegają i spacerują z wózkami ponad dachami. W środku układ ulic wciąż wyznacza siatka rzymskiej kolonii, romańskie kościoły stoją niemal na każdym placu, a tempo pozostaje powolne. Z Florencji jedzie się tu pociągiem godzinę i kwadrans, z Pizy około dwudziestu minut, a mimo to czuje się tu inne, cichsze Włochy.
To także miasto, które najlepiej rozumie się słuchem. Każdy zabytek ma tu historię, której same kamienie nie opowiedzą: dlaczego amfiteatr stał się placem, dlaczego na szczycie wieży rosną dęby, dlaczego drewniany krucyfiks co roku we wrześniu gromadzi procesję ze świecami. Audioprzewodniki do samodzielnego zwiedzania pozwalają wędrować swobodnie i włączać odtwarzanie, gdy coś przyciągnie wzrok, poczynając od samych Mura di Lucca, których bastiony i bramy tłumaczą, jak mała republika przez stulecia zachowała niezależność.
Piazza dell'Anfiteatro i Via Fillungo
Najczęściej fotografowane miejsce Lukki to plac, który w istocie jest elipsą. Piazza dell'Anfiteatro powtarza zarys rzymskiego amfiteatru z I lub II wieku p.n.e., który mieścił niegdyś około 10 000 widzów. Przez stulecia na ruinach wyrastały domy, a w latach trzydziestych XIX wieku architekt Lorenzo Nottolini oczyścił wnętrze, tworząc otwarty owal, który widzisz dziś, z wejściami przez cztery wąskie bramy w kierunkach świata. Audioprzewodnik prowadzi cię przez tę przemianę, gdy siedzisz z kawą pod wygiętymi fasadami.
Kilka kroków dalej Via Fillungo to główna ulica handlowa, średniowieczny zaułek cukierni, starych kawiarni i wież, a tuż za nią stoi Basilica di San Frediano, której złota mozaika Wniebowstąpienia lśni na fasadzie, a w kaplicy spoczywa patronka miasta, święta Zyta.
Wejdź na wieżę Guinigi
Panorama Lukki ma jedną niepowtarzalną sylwetkę. Wieża Guinigi, wzniesiona w 1384 roku dla rodziny kupców jedwabnych, ma 44 metry wysokości i dźwiga na dachu siedem dębów ostrolistnych, posadzonych w ziemnych zbiornikach, tak że wspinaczkę po 230 stopniach wieńczy mały ogród. Audioprzewodnik opowiada, dlaczego kupiecki ród posadził drzewa na wieży i co znaczy widok: owal amfiteatru, pierścień murów, Alpy Apuańskie na północy.
Drugą panoramę oferuje Torre delle Ore, miejska wieża zegarowa, z 207 stopniami i mechanizmem, którego tykanie słychać podczas wchodzenia.
Katedra i miasto stu kościołów
Lukkę nazywano miastem stu kościołów, a najpiękniejszy z nich to Duomo di San Martino. Konsekrowana w 1070 roku i w XIII wieku obdarzona marmurową fasadą, ma dziwnie wąski prawy łuk, ponieważ dzwonnica stała już, gdy budowano front. Wewnątrz Volto Santo, drewniany krucyfiks przedstawiający Chrystusa w szacie, który legenda przypisuje Nikodemowi, stoi w małej świątyńce Mattea Civitalego, a nagrobek Ilarii del Carretto dłuta Jacopa della Quercii to jedna z najczulszych rzeźb wczesnego renesansu. Nieopodal wisi Ostatnia Wieczerza Tintoretta.
Po drugiej stronie miasta, na dawnym rzymskim forum, Chiesa di San Michele in Foro piętrzy rząd za rzędem pasiaste kolumny pod złoconym archaniołem, a tętniący życiem Piazza San Michele przed nim to miejsce, gdzie miasto spotyka się na wieczorny spacer.
Lukka Pucciniego
Giacomo Puccini urodził się tu w 1858 roku, w rodzinie, która od pokoleń dostarczała katedrze organistów. Puccini Museum - Casa natale di Giacomo Puccini zajmuje mieszkanie, w którym dorastał, z jego Steinwayem, listami i szkicami kostiumów, a audioprzewodnik łączy pokoje z muzyką. Kilka ulic dalej Teatro del Giglio to opera, w której wciąż wystawia się jego dzieła, a na placyku przed jego domem siedzi brązowy Puccini z papierosem w dłoni.
Piazza Napoleone i Palazzo Pfanner
Gdy na początku XIX wieku Napoleon oddał Lukkę swojej siostrze Elizie Baciocchi, ta wyburzyła kwartał średniowiecznych budynków, by stworzyć Piazza Napoleone, ocieniony platanami plac przed Palazzo Ducale di Lucca, siedzibą rządu dawnej republiki. Na północnym skraju starego miasta Palazzo Pfanner zachowuje pod murami regularny włoski ogród z posągami i drzewkami cytrynowymi; w XVIII wieku rodzina Pfannerów prowadziła tu jeden z pierwszych browarów we Włoszech.
Poza murami
Okolice Lukki kryją trzy miejsca warte krótkiej wyprawy. Acquedotto Nottolini, zbudowany w latach 1823–1851, maszeruje przez pola na południe od miasta na ponad 400 ceglanych i kamiennych łukach. Na północ, w górę doliny Serchio, Most Diabła w Borgo a Mozzano to średniowieczna garbata przeprawa z legendą związaną z jej nazwą. A Villa Reale di Marlia, niegdyś wiejska rezydencja Elizy Baciocchi, otwiera dla zwiedzających swoje ogrody i teatr wodny.
Dojazd i poruszanie się
Lukka leży na linii kolejowej z Florencji do Viareggio; dworzec jest pięć minut pieszo od południowych murów. W środku wszystko jest płaskie i blisko siebie, więc naturalny sposób zwiedzania to spacer ze słuchawkami albo wypożyczony rower na okrążenie wałów. Większość starego miasta jest zamknięta dla samochodów, a wszystkie wymienione tu miejsca dzieli od siebie najwyżej piętnaście minut marszu.