Colmar to baśniowa stolica alzackiego kraju winnic: zwarte stare miasto domów z przysłupowymi belkami, malowanych na ochrę, rdzę i szałwię, poprzecinane leniwą zieloną wodą rzeki Lauch i położone u stóp wogeskich winnic. Przez wieki był zamożnym wolnym miastem Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a potem raz za razem przechodził z rąk francuskich w niemieckie i z powrotem — dlatego nazwy ulic, menu i kościelne iglice wydają się tu jednocześnie francuskie i niemieckie. W efekcie powstało miejsce, które wygląda niemal zbyt pięknie, by było prawdziwe, a mimo to pozostaje żywym miastem liczącym około 70 000 mieszkańców.
To także idealne miasto do zwiedzania z audioprzewodnikiem. Centrum jest na tyle małe, że można je przejść w dwadzieścia minut, ale niemal każda fasada kryje opowieść: kapelusznik, który zbudował renesansowe cacko, klasztor dominikanów, który stał się jednym z najchętniej odwiedzanych muzeów Francji, miejscowy chłopak, który później wyrzeźbił Statuę Wolności. Spaceruj kanałami we własnym tempie i pozwól, by przewodnik każdego zabytku dopowiedział jego historię, gdy do niego dotrzesz.
Mała Wenecja i rzeka Lauch
Zacznij tam, gdzie zaczynają wszyscy — w La Petite Venise. Nazwa to pewna przesada, ale widok z mostu Saint-Pierre na Lauch, ze skrzynkami kwiatów i czterystuletnimi domami pochylonymi nad wodą, to obraz, który rozsławił Colmar. Płaskodenne barques przewożą gości kanałem od mostu, a spacer wzdłuż Quai de la Poissonnerie, dawnego nabrzeża handlarzy ryb, należy do najczęściej fotografowanych odcinków Alzacji. Tuż za nim leży Quartier des Tanneurs, gdzie wysokie domy z XVII i XVIII wieku suszyły kiedyś skóry na otwartych górnych piętrach, oraz XIX-wieczna ceglano-żeliwna Marché Couvert, wciąż prawdziwy targ spożywczy (zamknięty w poniedziałki) i dobry pierwszy przystanek na precle, ser munster i kieliszek rieslinga.
Malowane domy starego miasta
Średniowieczne i renesansowe jądro Colmar to miejsce, w którym audioprzewodniki pokazują, na co je stać. Maison Pfister, zbudowany w 1537 roku dla bogatego kapelusznika Ludwiga Scherera, to pocztówkowy symbol miasta: drewniana galeria, narożny wykusz i malowane sceny biblijne pod stromym dachem. Kilka ulic dalej XVII-wieczny Maison des Têtes jest usiany dziesiątkami rzeźbionych kamiennych twarzy uśmiechających się z fasady. Na Place de l'Ancienne Douane Koïfhus z 1480 roku, dawna komora celna i najstarszy zachowany budynek publiczny w Colmar, wznosi się nad Fontaine Schwendi — brązem Bartholdiego z 1898 roku na cześć człowieka, który jakoby sprowadził do Alzacji szczep tokaj. Nieopodal Maison Adolph z około 1350 roku jest jednym z najstarszych domów w mieście.
Grünewald, Schongauer i Saint-Martin
W sztuce późnego średniowiecza Colmar znaczy o wiele więcej, niż wskazywałaby jego wielkość. Musée Unterlinden, mieszczące się w XIII-wiecznym klasztorze dominikanów, przechowuje Ołtarz z Isenheim — wstrząsające, świetliste arcydzieło namalowane przez Matthiasa Grünewalda w latach 1512–1516, z rzeźbionymi panelami Nikolausa Hagenauera. Po drugiej stronie miasta gotycki Église des Dominicains strzeże Madonny w ogrodzie różanym Martina Schongauera, a Collégiale Saint-Martin z czerwonego i złocistego piaskowca, wzniesiona w XIII i XIV wieku, dominuje nad głównym placem charakterystyczną wieżą-latarnią. Audioprzewodnik to tutaj właściwy towarzysz: te dzieła odwdzięczają się tym, którzy wiedzą, kto je zamówił i dlaczego.
Bartholdi, Hansi i artyści Colmar
Auguste Bartholdi urodził się w Colmar w 1834 roku, a jego dom rodzinny to dziś Musée Bartholdi, pełne modeli i studiów do pomnika, który przyniósł mu sławę. Miasto odwdzięczyło się 12-metrową repliką Statui Wolności na rondzie przy północnym wjeździe. Łagodniejszym lokalnym bohaterem jest ilustrator Jean-Jacques Waltz, znany jako Hansi, którego bociany, krępi wieśniacy i wioski o czerwonych dachach ukształtowały obraz Alzacji; Le Village Hansi & son Musée gromadzi jego grafiki oraz sklep z puszkami na ciastka, które zdobił.
Boże Narodzenie w Colmar
Od końca listopada do Nowego Roku Noël Féerique Colmar zamienia stare miasto w sześć połączonych jarmarków bożonarodzeniowych — blisko dwieście drewnianych domków od Place des Dominicains do Koïfhus, z jarmarkiem dla dzieci nad kanałem w Małej Wenecji, gdzie chóry śpiewają kolędy z podświetlonych łodzi. To jeden z najsłynniejszych jarmarków Europy i najbardziej ruchliwy sezon w mieście, więc rezerwuj z wyprzedzeniem.
Szlak Wina i zamki
Colmar to naturalna baza wypadowa na 170-kilometrowy Alzacki Szlak Wina. Wianuszek wiosek leży w zasięgu krótkiej jazdy samochodem lub autobusem: Eguisheim, rozplanowany w koncentrycznych kręgach wokół zamku; Riquewihr, otoczone murami miasteczko renesansowych domów, które wciąż wygląda jak w XVI wieku; Kaysersberg-Vignoble z ruinami wieży nad rzeką; Turckheim, gdzie nocny strażnik nadal odbywa swój obchód; oraz Ribeauvillé u stóp trzech zamków na wzgórzach. Dalej na północ Château du Haut-Kœnigsbourg, XII-wieczna twierdza odbudowana przez cesarza Wilhelma II od 1899 roku, spogląda ze swego grzbietu na całą równinę.
Jak dojechać i jak się poruszać
Colmar leży około dwóch i pół godziny od Paryża bezpośrednim TGV i dwadzieścia pięć minut od Strasburga pociągiem regionalnym; lotnisko w Bazylei jest oddalone o niecałą godzinę. Stare miasto jest płaskie i przyjazne pieszym, więc dzień spaceru z audioprzewodnikiem obejmie całe centrum; do winnych wiosek wynajmij samochód lub skorzystaj z sezonowych busów kursujących od dworca.