Kijów

Zacznij w starym górnym mieście, gdzie od XI wieku stoi Sobór Mądrości Bożej. Wzniesiony za wielkiego księcia Jarosława Mądrego, który jest w nim pochowany, zachował oryginalne mozaiki i freski pod trzynastoma kopułami, a 76-metrowa dzwonnica daje jeden z najlepszych widoków w centrum: z jednej strony Majdan, z drugiej Podół, a na wprost, po drugiej stronie placu, błękitne mury i złote kopuły Monasteru św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach. Obie świątynie stoją naprzeciw siebie, więc audioprzewodniki po nich naturalnie łączą się w jeden spacer. Krótki spacer ulicą Wołodymyrską prowadzi do Złotej Bramy, ceremonialnego wejścia do warownego miasta Jarosława, odbudowanego w 1982 roku nad średniowiecznymi pozostałościami; dziś mieści się tu małe muzeum i brązowy pomnik samego księcia.

Z górnego miasta brukowany Zjazd św. Andrzeja wije się stromo ku rzece, mijając stoiska rzemieślników, galerie i kawiarnie. Zasługuje na przydomek kijowskiego Montmartre'u, a zaczyna się pod turkusowymi kopułami Cerkwi św. Andrzeja, barokowego arcydzieła, które w XVIII wieku zaprojektował Bartolomeo Rastrelli. Schodząc, mijasz neogotycką wieżę Zamku Ryszarda Lwie Serce i dom, w którym dorastał Michaił Bułhakow, dziś Muzeum Bułhakowa. Na dole leży Podół, historyczna dzielnica kupiecka wokół placu Kontraktowego, niegdyś handlowe serce miasta, a dziś jego najbardziej wyluzowana dzielnica barów, przestrzeni kreatywnych i spacerów nad rzeką.

Na południe wzdłuż nadrzecznych skarp stoi Ławra Peczerska, klasztor, który święty Antoni założył jako pustelnię jaskiniową w 1051 roku. Złotokopułowe cerkwie wznoszono na powierzchni przez stulecia; pod nimi w pieczarach spoczywają relikwie mnichów, którzy tu żyli i zostali pochowani, a cały kompleks wpisany jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO i wart jest kilku godzin. Audioprzewodnik prowadzi cię z Górnej Ławry w dół do pieczar i wyjaśnia, na co patrzysz. Za murami klasztoru pomnik Matka Ojczyzna wznosi miecz i tarczę nad Dnieprem: 62-metrowa tytanowa postać, z cokołem ponad sto metrów, w której tarczy mieści się taras widokowy. Stoi przy Narodowym Muzeum Historii Ukrainy w II Wojnie Światowej, kompleksie pamięci u jej stóp.

Chreszczatyk to główna ulica miasta, odbudowana po 1945 roku w okazałym stylu radzieckim i zamykana dla samochodów w weekendy, gdy pod kasztanami wypełnia się artystami i spacerowiczami. Otwiera się na Plac Niepodległości, Majdan, gdzie protesty zimy 2013–14 przerodziły się w Rewolucję Godności; audioprzewodnik opowiada tę historię w miejscu, w którym się rozegrała. W pobliżu stoją dwa osobliwe budynki: Dom Horodeckiego, znany lepiej jako Dom z Chimerami ze względu na betonowe słonie, syreny i żaby pełzające po fasadzie, oraz Rynek Besarabski, kryta hala z 1912 roku u szczytu Chreszczatyku, gdzie można spróbować kuchni miasta.

Prawy brzeg Kijowa to łańcuch zielonych wzgórz, a najlepszą drogą między górnym miastem a Podołem jest stuletnia kijowska kolejka linowa. Na górze Wzgórze Włodzimierskie rozciąga się wokół pomnika księcia Włodzimierza, który przyniósł chrześcijaństwo na Ruś, z szerokimi widokami na rzekę. Idź skarpami na południe przez Szklany Most, kładkę pieszą z przezroczystymi panelami, do dzielnicy rządowej i barokowego Pałacu Maryjskiego, ceremonialnej rezydencji, którą Rastrelli zaprojektował dla cesarzowej Elżbiety. Poniżej na rzece rozciąga się Wyspa Truchanów z plażami i ścieżkami rowerowymi, dostępna kładką z brzegu.

Metro jest tanie, szybkie i samo w sobie stanowi atrakcję: Arsenalna, stacja przy Ławrze, z głębokością 105,5 metra należy do najgłębszych na świecie, a długa jazda schodami ruchomymi to część przeżycia. Większość zabytków centrum leży w zasięgu spaceru od siebie, więc najprostszy plan to wybrać wzgórze, włączyć audioprzewodnik i pozwolić miastu odsłaniać się ulica po ulicy.