Bukareszt

Każda wizyta prędzej czy później zaczyna się od Pałacu Parlamentu. Zamówiony przez Ceaușescu w 1984 roku i wciąż nieukończony, gdy stracono go w 1989, ma 84 metry wysokości, sięga 92 metry pod ziemię, mieści około 1100 pomieszczeń i waży szacunkowo cztery miliony ton – to najcięższy budynek świata. Dziś mieszczą się w nim obie izby parlamentu, Trybunał Konstytucyjny oraz, w osobnym skrzydle, Narodowe Muzeum Sztuki Współczesnej, którego taras na dachu to jeden z najlepszych punktów widokowych na bulwar, który Ceaușescu zbudował, by podziwiać z niego pałac. Bulwar ten schodzi do Piața Unirii, ogromnego placu z paradą fontann, wyznaczającego szew między starym miastem a socjalistycznym. Audioprzewodnik opowiada tu historię dzielnicy, która zniknęła, aby pałac mógł powstać.

Na północ od Unirii ulice nagle się zwężają, wiją i zapełniają ludźmi: to Stare Miasto, dzielnica Lipscani, nazwana od kupców, którzy niegdyś sprowadzali towary z Lipska. W jej sercu leżą odkopane ruiny Starego Dworu, książęcej rezydencji, w której rządził Wład III i gdzie jego popiersie wciąż obserwuje turystów. Kilka kroków dalej maleńka cerkiew monasteru Stavropoleos z 1724 roku to najpiękniejsza budowla dzielnicy – rzeźbione kamienne kolumny, malowane arkady i cichy dziedziniec, który wydaje się odległy o cały świat od barów na zewnątrz. Inne instytucje Lipscani są głośniejsze: Caru' cu bere, secesyjna piwiarnia nalewająca własne piwo od 1879 roku, oraz Cărturești Carusel, księgarnia z białymi balkonami, która stała się jednym z najczęściej fotografowanych wnętrz w Rumunii. Najpierw posłuchaj przewodnika po Starym Dworze – nadaje sens całej dzielnicy.

Calea Victoriei to bukareszteńskie Pola Elizejskie – długa aleja, wzdłuż której XIX-wieczna elita budowała swoje pałace, hotele i pasaże. Idąc na północ, otwiera się na plac Rewolucji, otoczony dawnym Pałacem Królewskim (dziś Narodowe Muzeum Sztuki), Ateneum i balkonem dawnej siedziby Komitetu Centralnego partii komunistycznej, z którego Ceaușescu wygłosił swoje ostatnie przemówienie 21 grudnia 1989 roku przed tłumem, który zwrócił się przeciw niemu. Ateneum Rumuńskie, otwarte w 1888 roku po 28-letniej publicznej zbiórce pod hasłem „Daj leja na Ateneum!”, to klejnot miasta: neoklasycystyczna rotunda, której salę koncertową opasuje fresk opowiadający całą historię Rumunii, siedziba Filharmonii im. George'a Enescu. Audioprzewodniki na tym odcinku opowiadają zarówno o blasku, jak i o strzałach.

Bukareszt jest bardziej zielony, niż sugeruje jego reputacja. Ogród Cișmigiu, założony w latach 40. XIX wieku, to najstarszy i najbardziej lubiany park miasta – jezioro do wiosłowania latem i jazdy na łyżwach zimą, szachiści pod platanami. Dalej na północ ogromny park Króla Michała I otacza jezioro Herăstrău, a na jego skraju stoi Narodowe Muzeum Wsi na wolnym powietrzu, założone w 1936 roku przez socjologa Dimitrie Gustiego, gdzie ponad 300 chłopskich chat, drewnianych cerkwi i wiatraków rozebrano w całej Rumunii i odbudowano tutaj, wieś po wsi. Południową bramą parku jest Arcul de Triumf, kamienny łuk z 1935 roku upamiętniający rumuńskich żołnierzy I wojny światowej.

Aby poznać same dekady komunizmu, udaj się do zielonej dzielnicy Primăverii i do Domu Ceaușescu, zaskakująco podmiejskiej willi, w której dyktator z żoną Eleną mieszkali wśród łazienek ze złotymi kranami, ogrodu zimowego i prywatnego kina – spojrzenie z przewodnikiem na to, jak żył reżim, podczas gdy miasto stało w kolejkach po chleb. Nieopodal, przy szosie Kiseleff, stoi Dom Wolnej Prasy, stalinowska wieża, w której drukowano niegdyś każdą gazetę, na jaką pozwalało państwo. Audioprzewodniki łączą tu dwa oblicza epoki: propagandę i prywatny luksus.

Centrum Bukaresztu jest na tyle zwarte, że z Piața Unirii przez Stare Miasto i w górę Calea Victoriei na plac Rewolucji dojdziesz w niecałą godzinę; metro (M1–M5) łączy Unirii, Universitate, Piața Victoriei i Aviatorilor przy parku Króla Michała I. Późna wiosna, wczesne lato i wrzesień to najłagodniejsze miesiące; lipiec i sierpień bywają upalne. Bukareszt to także brama do jednodniowych wycieczek do zamku Peleș w Sinai oraz transylwańskich miast Braszów i Bran, każde o kilka godzin jazdy pociągiem.