Utrecht

Zacznij od placu Domplein. Wieża Dom wyrosła w latach 1321–1382 na 112 metrów i nigdy nie została do końca ukończona, bo skończyły się pieniądze. W nocy 1 sierpnia 1674 roku tornado zerwało nawę katedry; wieża przetrwała nietknięta, a luki nigdy nie odbudowano. Dlatego dziś wieża i Domkerk patrzą na siebie przez otwarty plac, a kolorowy bruk zaznacza miejsce, gdzie kiedyś stała nawa. Wejście po 465 stopniach to klasyczny utrechcki widok; cichszą przyjemnością jest Pandhof van de Dom, ogród krużgankowy obok kościoła. Pod placem DOMunder sprowadza cię do archeologicznych warstw rzymskiego fortu i średniowiecznej katedry, a audioprzewodnik każdego miejsca opowiada rozdział, który do niego należy.

Kanały Utrechtu nie przypominają amsterdamskich. Wzdłuż Oudegracht woda płynie poziom poniżej ulicy, a piwnice magazynowe wykute w ścianach kanału w XIII wieku otwierają się na nabrzeża przy samej wodzie. Schody prowadzą z ulicy pełnej sklepów w dół do kawiarnianych tarasów, restauracji i pracowni urządzonych w tych sklepieniach. Idź kanałem na południe do Twijnstraat, ulicy niezależnych sklepów i jedzenia, albo skręć na wschód do zacienionego drzewami Nieuwegracht, spokojniejszego, bardziej mieszkalnego kanału, gdzie nabrzeżne piwnice kryją się za prywatnymi drzwiami.

Południowy kraniec starego miasta to utrechcka dzielnica muzeów. Centraal Museum przechowuje miejską kolekcję sztuki i zarządza też Domem Rietvelda-Schröder; naprzeciwko Muzeum Nijntje poświęcone jest Miffy, króliczce narysowanej przez utrechtczyka Dicka Brunę. Museum Speelklok to to, które wywołuje uśmiech zwiedzających: kolekcja samogrających instrumentów, od pozytywek po uliczne organy, prezentowanych na żywo. Museum Catharijneconvent, w dawnym klasztorze, opowiada historię chrześcijaństwa w Holandii poprzez sztukę.

Dwadzieścia minut spacerem na wschód od centrum stoi mały biały dom, który zmienił architekturę. Gerrit Rietveld zbudował Dom Rietvelda-Schröder w latach 1922–24 dla Truus Schröder-Schräder, owdowiałej farmaceutki, która chciała domu bez stałych ścian wewnętrznych i współtworzyła projekt razem z nim. Efektem jest jedyne prawdziwe dzieło architektury De Stijl, od 2000 roku na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Schröder mieszkała tu do śmierci w 1985 roku; potem dom otwarto jako muzeum, a bilety trzeba rezerwować na konkretną godzinę.

Na zachód od miasta, we wsi Haarzuilens, stoi zamek De Haar, największy zamek w Holandii, choć większość tego, co widzisz, to wiktoriańska fantazja. Baron Etienne van Zuylen odziedziczył ruinę w 1890 roku, poślubił Hélène de Rothschild i za pieniądze jej rodziny zlecił Pierre'owi Cuypersowi odbudowę od 1892 roku w pełnej neogotyckiej okazałości, przenosząc całą wieś, by zrobić miejsce na park z formalnymi ogrodami w stylu Wersalu. Audioprzewodnik prowadzi cię przez rodowe emblematy ukryte we wnętrzach.

Utrecht Centraal to najbardziej ruchliwy dworzec kolejowy w Holandii, a niemal wszystko z tego przewodnika leży w zasięgu półgodzinnego spaceru; centrum najlepiej zwiedzać pieszo lub rowerem, jak miejscowi. Miłośnicy kolei powinni dodać Muzeum Kolejnictwa, mieszczące się w okazałym dziewiętnastowiecznym dworcu Maliebaan. Do De Haar jedź pociągiem lub autobusem na zachód do Vleuten i dokończ podróż autobusem albo rowerem.