Dżakarta

Plac Merdeka zaplanowano jako symboliczne serce republiki, a jego krawędzie wciąż czyta się jak deklarację tego, czym chciał być młody naród. W północno-wschodnim narożniku stoi meczet Istiqlal, meczet narodowy otwarty w 1978 roku i zaprojektowany przez Friedricha Silabana, chrześcijańskiego architekta, który wygrał konkurs; jego 45-metrowa kopuła nawiązuje do roku 1945, a brama dla zwiedzających patrzy prosto przez ulicę na neogotycką katedrę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – obie łączy dziś nawet podziemny Tunel Przyjaźni. Po stronie zachodniej Muzeum Narodowe Indonezji przechowuje wielką kolekcję archeologiczną i etnograficzną kraju w budynku z epoki kolonialnej, który mieszkańcy wciąż nazywają Gmachem Słonia. Każdy z tych obiektów ma własny audioprzewodnik, możesz więc obejść plac dookoła i pozwolić, by budynki opowiedziały o sobie jeden po drugim.

Krótka podróż na północ i miasto zmienia stulecie. Stare Miasto Dżakarty (Kota Tua) to pozostałość Batawii Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, założonej w 1619 roku po tym, jak VOC zniszczyła wcześniejsze miasto Jayakarta. Jego centrum to Taman Fatahillah, stary rynek, nazwany na cześć dowódcy z Demaku, który zdobył port w 1526 roku. Dawny ratusz po jego południowej stronie to dziś Muzeum Historii Dżakarty, a audioprzewodnik czyni z niego oś całej dzielnicy – gubernatorzy rządzący z górnego piętra, lochy pod spodem, epidemie, które w końcu wyludniły stare miasto. Wokół placu rozsiadły się Muzeum Wayang z lalkami teatru cieni w miejscu grobu Jana Pieterszoona Coena, marmurowe sale Muzeum Bank Indonesia w dawnym De Javasche Bank oraz Café Batavia, odrestaurowany budynek z lat 30. XIX wieku, gdzie kolonialny klimat podaje się razem z kawą. Dzielnicę uznano za zabytek w 1972 roku, przez dekady pozostawiono niszczeniu i wreszcie zrewitalizowano w latach 2005–2022 – dlatego dziś wygląda na tak świeżo wyszorowaną.

Idź dalej na północ wzdłuż kanału Kali Besar, a dotrzesz do miejsca, w którym Dżakarta się zaczęła. Port Sunda Kelapa był portem Królestwa Sundy już w XIV wieku, a dziś wciąż jest czynną przystanią, gdzie drewniane szkunery phinisi ładują towar na dalsze wyspy niemal tak samo jak od stuleci. W sąsiednich siedemnastowiecznych magazynach korzennych VOC mieści się dziś Museum Bahari (Muzeum Morskie), a nad samym kanałem stoi Toko Merah, osiemnastowieczna rezydencja z czerwonej cegły gubernatora generalnego van Imhoffa. Te trzy przystanki składają się w jeden audiospacer: port, magazyny, które go karmiły, i dom człowieka, który się na nich wzbogacił.

Na zachód od starego rynku VOC wyznaczyła w 1741 roku dzielnicę chińską i nigdy się ona nie przeniosła. Chińska dzielnica Kawasan Pancoran Glodok to gęsta plątanina sklepów z medykamentami, stoisk z makaronem i pasaży z elektroniką, a audioprzewodnik prowadzi cię zaułkami na targ Petak Sembilan i dalej na ciemne od kadzideł dziedzińce świątyni Dharma Bakti, jednej z najstarszych chińskich świątyń w mieście. To najlepsze miejsce w Dżakarcie, by zrozumieć, jak chińska, betawijska i holenderska historia stopiły się w kulturę własną miasta – i by coś zjeść.

Na południe od placu Merdeka stolica staje się dwudziestowieczna. Menteng rozplanowano w latach 10. XX wieku jako przedmieście-ogród dla kolonialnej klasy średniej, a jego obsadzone drzewami ulice z willami w stylu art déco wciąż są najelegantszym terenem spacerowym miasta. Droga na południe prowadzi do pomnika Selamat Datang na rondzie przy hotelu Indonesia, machającej statui powitalnej, którą Sukarno zamówił na Igrzyska Azjatyckie 1962, a którą dziś otaczają szklane wieże dzielnicy biznesowej. Dalej na zachód Museum MACAN pokazuje nowoczesną i współczesną sztukę indonezyjską obok międzynarodowych nazwisk – przypomnienie, że Dżakarta to także jedna z najżywszych scen sztuki współczesnej w Azji.

Sami mieszkańcy Dżakarty spędzają weekendy nad wodą albo w parkach. Ancol Taman Impian na północnym wybrzeżu to rozległy nadbrzeżny kompleks z plażami, targiem sztuki, akwarium i parkiem rozrywki Dufan. Na wschodzie Taman Mini Indonesia Indah pomyślano jako kulturalną wizytówkę całego archipelagu, z tradycyjnymi domami w naturalnej skali z każdej prowincji wokół jeziora w kształcie mapy Indonezji – najłatwiejszy sposób, by w jedno popołudnie zerknąć na Papuę, Torajów i Bali. Na południu zoo Ragunan oferuje cień i orangutany w ogromnym zielonym parku.

Korki w Dżakarcie są legendarne, planuj więc według dzielnic, a nie odległości. Metro MRT kursuje z północy na południe od Bundaran HI przez Menteng i dzielnicę biznesową; pasy autobusowe TransJakarta obejmują znacznie większą część miasta, w tym Kota Tua, a aplikacje przewozowe są tanie do całej reszty. Każdą z powyższych dzielnic można po dotarciu zwiedzić pieszo – i tak właśnie pomyślano audioprzewodniki: pobierz je, schowaj telefon i słuchaj.