Oksford

Kardynał Wolsey założył tu swoje kolegium w 1525 roku na ziemiach przeoratu św. Frideswidy; Henryk VIII ufundował je na nowo jako Christ Church w 1546 roku. Dawny kościół przeoratu stał się jednocześnie kaplicą kolegium i katedrą diecezji Oksfordu — podwójna rola, do której nie może pretendować żadne inne kolegium. Studiowało tu trzynastu brytyjskich premierów, a także Lewis Carroll, którego Alicja wyszła z tych ogrodów prosto do Krainy Czarów. Stań na Tom Quad pięć po dziewiątej wieczorem, a usłyszysz, jak Great Tom w bramnej wieży Christophera Wrena bije sto jeden razy — raz za każdego z pierwszych studentów, plus jeden. Audioprzewodnik po Christ Church rozwikłuje tę dziwną liczbę, a ten po katedrze Christ Church prowadzi do środka. Potem wyjdź przez łąkę, gdzie bydło rasy English Longhorn wciąż pasie się w zasięgu wzroku od iglic.

Radcliffe Square to pocztówka — i zasłużenie. Radcliffe Camera powstała w latach 1737–1749 według projektu Jamesa Gibbsa, opłacona 40 000 funtów, które lekarz John Radcliffe zapisał na bibliotekę; dziś to czytelnia Biblioteki Bodlejańskiej, a pod placem kryje się magazyn na około 600 000 książek. Wokół skupiają się sama Biblioteka Bodlejańska, Divinity School z wachlarzowym sklepieniem i Sheldonian Theatre, gdzie uniwersytet wciąż odprawia swoje uroczystości. Kilka kroków dalej, na New College Lane, nad ulicą przerzucony jest Hertford Bridge — ten, który wszyscy nazywają Mostem Westchnień. Każdy ma własny audioprzewodnik, więc plac można poznawać budynek po budynku, a nie jako jeden przytłaczający widok.

Oksfordzkie muzea są małe, niezależne w duchu i niezwykle osobliwe. Przejdź przez Muzeum Historii Naturalnej Uniwersytetu Oksfordzkiego, pod jego dachem z żelaza i szkła, a wyjdziesz w Pitt Rivers Museum, założonym w 1884 roku i przechowującym ponad pół miliona przedmiotów, fotografii i rękopisów. Układa ono eksponaty według typu, a nie miejsca czy epoki — „demokracja rzeczy” — więc maski z trzech kontynentów stoją w jednej gablocie. Po drugiej stronie miasta, przy Beaumont Street, Ashmolean Museum obejmuje wszystko: od egipskich mumii po malarstwo prerafaelitów. Audioprzewodniki pomagają wybrać wątek w zbiorach, które inaczej pochłonęłyby cały dzień.

Covered Market otwarto 1 listopada 1774 roku, aby usunąć z głównych ulic „niechlujne, brudne i niesmaczne” stragany; John Gwynn, który zaprojektował też Magdalen Bridge, narysował front od strony High Street z czterema wejściami. Rzeźnicy wciąż robią tu oksfordzką kiełbasę, obok piekarni i sklepów z upominkami. Idź High Street na wschód, a ulica zakręca wzdłuż fasad kolegiów do Magdalen College z krużgankami, parkiem jeleni i wieżą, a po drugiej stronie, nad brzegiem Cherwell, leży Oksfordzki Ogród Botaniczny. Słuchaj przewodników po drodze — High to ulica, którą najlepiej przemierzać powoli.

Dziesięć minut na północ od centrum Oksford przestaje udawać miasto. Port Meadow to otwarte gminne pastwisko, na którym pasą się konie i bydło, a wzdłuż jego zachodniego skraju płynie Tamiza; obok stoją wiktoriańskie szeregowce dzielnicy Jericho, niegdyś drukarskiej, dziś pełnej kawiarni. Idź ścieżką holowniczą dostatecznie daleko, a dotrzesz do Trout Inn, pubu nad rzeką z widokiem na ruiny Godstow. Przemysłowa strona Oksfordu też jest tutaj: William Morris zaczął budować w mieście samochody w 1910 roku, a jego zakłady w Cowley produkowały później Mini.

Historyczne centrum jest zwarte i w dużej mierze wolne od samochodów, więc będziesz chodzić pieszo, jeździć rowerem albo jednym z częstych autobusów z dworca kolejowego i parkingów park-and-ride. Większość kolegiów otwiera się dla zwiedzających po południu, a niektóre zamykają się na czas egzaminów, więc sprawdź to, zanim zaplanujesz trasę. Audioprzewodniki działają w dowolnej kolejności — zacznij tam, gdzie akurat otwarta jest najbliższa brama.