Zermatt

14 lipca 1865 roku Edward Whymper i sześciu towarzyszy osiągnęli szczyt granią Hörnli. Podczas zejścia lina pękła i czterech z nich, lord Francis Douglas, Charles Hudson, Douglas Hadow i przewodnik z Chamonix Michel Croz, runęło w przepaść; ciała Douglasa nigdy nie odnaleziono. Wyprawa zebrała się w hotelu Monte Rosa Hotel, na którego fasadzie wciąż wisi tablica pamiątkowa Whympera. Naprzeciwko Matterhorn Museum – Zermatlantis schodzi pod plac kościelny i pokazuje, jak wioska górskich rolników stała się alpejskim kurortem; wśród eksponatów jest oryginalna pęknięta lina z tamtego lipca, neolityczna kamienna siekiera i podświetlony relief wszystkich dróg na szczyt. Kościół parafialny św. Maurycego i Cmentarz alpinistów obok kryją groby wspinaczy, którzy zginęli na okolicznych szczytach; audioprzewodniki opowiadają tu poszczególne historie kryjące się za nagrobkami.

Kolej zębata Gornergrat została otwarta 20 sierpnia 1898 roku jako pierwsza elektryczna kolej zębata w Szwajcarii i wspina się 9,3 kilometra z wioski na 3089 metrów przez Riffelalp, Riffelberg i Rotenboden. Z górnej grani patrzysz na lodowiec Gorner i ścianę dwudziestu ośmiu czterotysięczników, z Matterhornem stojącym osobno. Wysiądź przystanek wcześniej, w Rotenboden, by zobaczyć Riffelsee, małe jezioro, w którym w spokojne poranki odbija się Matterhorn, a potem zejdź do stacji szczytowej, gdzie 3100 Kulmhotel Gornergrat pozwala przenocować na wysokości. Historia kolei i widok z tarasu mają każde własny audioprzewodnik.

Podziemna kolej linowo-terenowa wynosi cię z wioski na Sunneggę, słoneczną półkę nad Zermatt, a gondola jedzie dalej na Blauherd. Stamtąd oznakowany 5-Seenweg nawleka pięć jezior: Stellisee, słynne z odbicia Matterhornu, potem Grindjisee, Grünsee, Moosjisee i wreszcie Leisee, płytkie jezioro tuż pod Sunneggą, w którym latem brodzą dzieci. To półdniowa wędrówka z górą w zasięgu wzroku niemal przez całą drogę.

Kolej linowa na Matterhorn Glacier Paradise sięga 3883 metrów na Klein Matterhorn, najwyżej położonej stacji kolei linowej w Europie, z pałacem lodowym wykutym w lodzie i platformą widokową nad letnim terenem narciarskim. Po drodze stacja pośrednia przy Schwarzsee wyznacza początek podejścia wspinaczy: od jeziorka na 2600 metrach ścieżka prowadzi do schroniska Hörnlihütte na 3260 metrach, z którego droga normalna na Matterhorn wciąż zaczyna się każdej letniej nocy.

Za ruchliwą główną ulicą Hinterdorfstrasse zachowuje Zermatt sprzed turystyki: ciemne modrzewiowe stodoły i spichlerze podniesione na kamiennych krążkach, by nie wpuszczać myszy. Ta sama architektura przetrwała w przysiółkach na zboczach, Zmutt na 1936 metrach w drodze ku północnej ścianie Matterhornu i Findeln na 2051 metrach pod Sunneggą, do obu dochodzi się pieszo i w obu są restauracje, które są celem spaceru. Poniżej wioski drewniane kładki wiją się przez wąwóz Gorner, gdzie lodowcowa rzeka wycięła w skale wąski kanał.

Samochodem nie da się wjechać: zostaw go w Täsch i przesiądź się na pociąg wahadłowy albo przyjedź koleją z Visp lub Brig. W wiosce wszystko jest w zasięgu spaceru, elektryczne taksówki obsługują hotele, a trzy systemy kolejek, kolej Gornergrat, kolejka Sunnegga i koleje linowe Matterhorn Glacier Paradise, odjeżdżają kilka minut od siebie. Lato i zima mają osobne rozkłady, a niektóre kolejki zamykają się między sezonami, więc sprawdź, zanim zaplanujesz wędrówkę do jezior.