Sofia

Każda wizyta zaczyna się od Patriarszego soboru św. Aleksandra Newskiego, złotokopułowego pomnika rosyjskich żołnierzy poległych w wojnie lat 1877–1878, która wyzwoliła Bułgarię spod panowania osmańskiego. Kamień węgielny położono w 1882 roku, budowę ukończono w 1912, a pod centralną kopułą wysoką na czterdzieści pięć metrów mieści się do pięciu tysięcy wiernych; z wieży bije dwanaście dzwonów ważących około dwudziestu trzech ton. Jego audioprzewodnik prowadzi z placu do mrocznej, rozświetlonej świecami nawy i w dół, do Muzeum ikon w krypcie soboru Aleksandra Newskiego, przechowującego jedną z najbogatszych kolekcji ikon prawosławnych na świecie. Po drugiej stronie placu skromna, ceglana bazylika św. Sofii to kościół z VI wieku, który ostatecznie dał miastu nazwę.

Sofia trzyma swoją starożytność pod stopami. Na dziedzińcu za Pałacem Prezydenckim stoi kościół św. Jerzego, ceglana rotunda z początku IV wieku i najstarsza zachowana budowla miasta. Wokół niej kompleks archeologiczny Antyczna Serdika odsłania wykopane ulice, mury i domy rzymskiego miasta, odkryte podczas budowy metra i dziś rozłożone między rządowymi gmachami Largo; rzymski amfiteatr, największy znaleziony w Bułgarii, odkryto nieopodal dopiero w 2004 roku. W przejściu podziemnym przy stacji metra maleńka, na wpół zagłębiona w ziemi średniowieczna cerkiew św. Petki Samardżijskiej pokazuje, jak chrześcijanie budowali nisko i niepozornie pod rządami Osmanów. Tutaj audioprzewodniki odbywają podróż w czasie za ciebie, stojąc na tych samych kamieniach.

Kilka minut na zachód cztery wyznania dzielą jedną dzielnicę, skupisko, które mieszkańcy nazywają trójkątem tolerancji religijnej. Meczet Banja Baszi, ukończony w 1566 roku i jedyny czynny meczet w mieście, patrzy na łaźnie mineralne; Synagoga Centralna w Sofii to jedna z największych synagog sefardyjskich w Europie; a katedra św. Niedzieli spina plac, na którym zbiegają się główne bulwary. Dopełnij obraz Halą Targową w Sofii, krytym targiem z 1911 roku położonym między meczetem a synagogą.

Od św. Niedzieli deptak bulwar Witosza biegnie prosto ku górze, od której wziął nazwę, wzdłuż kawiarni i ogródków, gdzie Sofia spędza wieczory. Skręć raczej na wschód do Ogrodu Miejskiego, najstarszego parku stolicy, którego drugą stronę zamyka Teatr Narodowy im. Iwana Wazowa w wirze kremu i złota. Za uniwersytetem i pomnikiem Cara Wyzwoliciela zaczyna się park Borisowa gradina, założony w 1884 roku i wciąż ulubione miejsce miasta, by biegać, wiosłować i siedzieć pod drzewami.

Zostaw pół dnia na południowy skraj miasta. Na willowym przedmieściu Bojana mała średniowieczna cerkiew Bojańska kryje freski z 1259 roku, osiemdziesiąt dziewięć scen i około dwustu czterdziestu postaci, w tym portrety fundatorów Kałojana i Desisławy, należące do najbardziej żywych twarzy średniowiecznej sztuki europejskiej; UNESCO wpisało ją na listę w 1979 roku, a jej audioprzewodnik podpowiada, na co patrzeć w ciągu tych kilku minut, które zwiedzający mogą spędzić w środku. Nad nią wznosi się Park Przyrody Witosza, najstarszy park przyrody na Bałkanach, ze szlakami prowadzącymi od ostatniego przystanku tramwajowego miasta na Czerni Wrych, szczyt o wysokości 2290 metrów, z Sofią rozpostartą w dole.

Centrum Sofii jest zwarte: większość zabytków z pierwszych czterech części leży w odległości dwudziestu minut spacerem od stacji metra Serdika. Metro łączy lotnisko, centrum i podnóże Witoszy, a tramwaje i autobusy obsługują resztę. Do Bojany i na górę jedź autobusem lub krótko taksówką i zarezerwuj czas na kolejkę do cerkwi Bojańskiej, do której wpuszcza się w małych grupach.